FIRST tròn 20 tuổi: 37% người đăng ký là nữ đạo diễn

1.333 tác phẩm gửi về, một đạo diễn Đức từng thắng Oscar ngồi ghế chủ tịch, và một thành phố cao nguyên chính thức lấy tên liên hoan phim làm danh thiếp.

Có một con số trong bản tổng kết mà FIRST đăng lên Weibo đáng chú ý hơn tất cả các giải thưởng: tỷ lệ nữ đạo diễn đăng ký dự thi đạt 37%. Để so sánh, cùng năm ấy, hạng mục tranh Cành Cọ Vàng ở Cannes chỉ có 5 trên 22 phim do phụ nữ đạo diễn — khoảng 23%.

Liên hoan phim Thanh niên FIRST (FIRST青年电影展) lần thứ 20 diễn ra từ 17 đến 25/7/2026 tại Tây Ninh, thủ phủ tỉnh Thanh Hải. Đây là kỳ đánh dấu tròn hai mươi năm FIRST tồn tại — từ một sân chơi sinh viên trở thành bệ phóng quan trọng nhất cho đạo diễn phim đầu tay ở Trung Quốc.

Hai phim ngắn thắng giải

Trong đêm bế mạc 25/7, hai giải dành cho phim ngắn được công bố:

• Phim ngắn hay nhất: 《爱人》 (Ái nhân — Người yêu), đạo diễn Từ Giản Minh (徐简明 / Xu Jianming)
• Phim hoạt hình ngắn hay nhất: 《铸剑》 (Chú kiếm — Đúc kiếm), đạo diễn Vương Vi Dư (王韦予 / Wang Weiyu)

Tên 《铸剑》 gợi ngay tới truyện ngắn cùng tên của Lỗ Tấn trong tập Cố sự tân biên — câu chuyện người thợ rèn bị vua giết sau khi đúc xong đôi kiếm, và con trai ông báo thù bằng chính cái đầu của mình. Đây là chất liệu đã được chuyển thể nhiều lần trong hoạt hình Trung Quốc, và việc một phim tốt nghiệp chọn lại nó cho thấy sức sống dai dẳng của mạch truyện cổ trong sáng tác trẻ.

Ban giám khảo do một đạo diễn Đức dẫn đầu

Chủ tịch ban giám khảo hạng mục tranh giải chính năm nay là Florian Henckel von Donnersmarck — đạo diễn Đức thắng Oscar Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất năm 2007 với Das Leben der Anderen (Cuộc đời của những người khác).

Cùng ông là sáu thành viên Trung Quốc: nam diễn viên Đoàn Dịch Hoành (段奕宏 / Duan Yihong), đạo diễn Thiệu Nghệ Huy (邵艺辉 / Shao Yihui), nữ diễn viên Viên Tuyền (袁泉 / Yuan Quan), biên kịch Du Hiểu Dĩnh (游晓颖 / You Xiaoying), đạo diễn Tăng Quốc Tường (曾国祥 / Derek Tsang) và nhà sản xuất phim tài liệu Triệu Kỳ (赵琦 / Zhao Qi).

Bảy người này chấm 16 phim truyện dài, 5 phim tài liệu dài và 24 phim ngắn, tranh 10 hạng mục.

Toàn bộ danh sách trao giải

• Hạng mục: Phim truyện dài hay nhất — Tác phẩm / cá nhân: 《七分熟》 (Thất phân thục — Chín bảy phần)
• Hạng mục: Giải thưởng lớn của BGK — Tác phẩm / cá nhân: 《地下美人》 (Địa hạ mỹ nhân)
• Hạng mục: Đạo diễn xuất sắc — Tác phẩm / cá nhân: Lý Quýnh Đạt & Lý Vĩ (Li Jiongda, Li Wei) — 《倒转来去》
• Hạng mục: Biên kịch xuất sắc — Tác phẩm / cá nhân: Lạc Đán (Luo Dan) — 《当瓶子转动时》
• Hạng mục: Diễn viên xuất sắc — Tác phẩm / cá nhân: Hác Lôi (郝蕾 / Hao Lei)
• Hạng mục: Khám phá nghệ thuật — Tác phẩm / cá nhân: La Phàn (Luo Pan) — quay phim 《山中来客》
• Hạng mục: Một lập trường — Tác phẩm / cá nhân: 《倒转来去》
• Hạng mục: Phim tài liệu hay nhất — Tác phẩm / cá nhân: 《从来》
• Hạng mục: Phim ngắn hay nhất — Tác phẩm / cá nhân: 《爱人》 — Từ Giản Minh
• Hạng mục: Phim hoạt hình ngắn hay nhất — Tác phẩm / cá nhân: 《铸剑》 — Vương Vi Dư

Chi tiết được nhắc nhiều nhất trong đêm trao giải: Hác Lôi, sau hơn 30 năm làm nghề, lần đầu tiên bước lên bục nhận một giải thưởng diễn xuất điện ảnh — và ngay lần đầu ấy là giải Diễn viên xuất sắc nhất. Với một nữ diễn viên đã đóng hàng chục phim và truyền hình từ thập niên 1990, đó là chi tiết vừa vui vừa nói lên khá nhiều về hệ thống giải thưởng điện ảnh Trung Quốc.

"Tây Ninh, thành phố điện ảnh FIRST"

Kỳ 2026 trình chiếu 45 phim tranh giải và tổng cộng 160 tác phẩm. Trong tiệc chào mừng, chính quyền nhân dân thành phố Tây Ninh chính thức trao cho liên hoan một "danh thiếp mới": "Tây Ninh — thành phố điện ảnh FIRST". Với một thành phố cao nguyên tây bắc cách xa mọi trung tâm sản xuất phim của Trung Quốc, việc lấy tên một liên hoan phim độc lập làm nhận diện đô thị là bước đi đáng chú ý — và cũng là dấu hiệu cho thấy FIRST đã trở thành tài sản của địa phương, không còn chỉ là sự kiện thuê địa điểm.

Bản tổng kết của ban tổ chức kết bằng một đoạn mang giọng tuyên ngôn hơn là thông cáo:

“Chúng tôi thấy những người trẻ lấy hình ảnh làm vũ khí, can dự vào thế giới bằng tư thế hoàn toàn chủ động, xung kích vào những điều mà người ta vẫn coi là hiển nhiên. Đôn Kihôtê tất nhiên là hoang đường, nhưng bài ca của loài người là bài ca của lòng dũng cảm. Những hiệp sĩ của thế kỷ 21 hóa thân thành những người trẻ cầm bút và máy quay, đi về phía tây để tìm kiếm ngày mai.”

— Ban tổ chức FIRST, tổng kết kỳ thứ 20

Câu hỏi thường gặp