Quay phim bằng điện thoại: năm thứ ba liên tiếp một tác phẩm vivo thắng giải

“Khi cầm điện thoại lên quay, tôi như đang cầm giấy bút.” Một truyện ngắn của nhà văn nữ Yết Dương biến thành bộ phim thắng giải giữa 1.698 tác phẩm.

Ở nông thôn Trung Quốc, đi tảo mộ là chuyện thường niên, lặp lại đến mức không ai còn nghĩ về nó. Nhưng khi Vương Triết Châu (王哲珠 / Wang Zhezhu), một nhà văn nữ ở thành phố Yết Dương, tỉnh Quảng Đông, viết truyện ngắn 《祭坟》 (Tế phần — Cúng mộ), điều bà quan tâm không phải nghi lễ mà là thứ đến sau nó. Đạo diễn chuyển thể truyện của bà sau đó đổi đúng một chữ trong tựa đề, và chính chữ ấy làm nên bộ phim.

Ngày 23/7/2026 tại Tây Ninh, trong khuôn khổ Liên hoan phim Thanh niên FIRST lần thứ 20, lễ trao giải Siêu phim ngắn vivo × FIRST lần thứ bảy đã công bố kết quả. Giải cao nhất — Siêu phim ngắn của năm — thuộc về 《寂坟》 (Tịch phần — Mộ vắng) của đạo diễn trẻ Tiêu Trạch Vũ (肖泽宇 / Xiao Zeyu).

Từ "Tế phần" sang "Tịch phần"

Bộ phim đặt máy quay vào một cuộc đối thoại vượt qua ranh giới sinh tử, giữa những nấm mộ trong rừng núi. Theo mô tả của ban tổ chức, phim dùng lối kể tiết chế, diễn xuất tự nhiên và cách điều phối đơn giản để dựng nên "một thứ tình sâu và nỗi buồn không hề phô trương", nhằm tới một mệnh đề: cái chết bắt đầu từ lúc sự sống kết thúc, và kết thúc ở sự lãng quên.

Chính Vương Triết Châu, tác giả truyện gốc, đã bình luận về việc đổi tên. "Tế" (祭) là cúng tế — một hành động. "Tịch" (寂) là vắng lặng — một trạng thái. Bà nói việc đạo diễn chuyển tựa từ 《祭坟》 sang 《寂坟》 bám sát hơn vào cái lõi của câu chuyện: nỗi nhớ và sự quên lãng giữa rừng núi hoang vu. Bà cũng cho biết đạo diễn đã cải biên tình tiết, khiến phần biểu đạt cảm xúc của toàn bộ câu chuyện trở nên sinh động và đầy đặn hơn. Với bà, cuộc thử nghiệm liên ngành giữa văn học và hình ảnh này "đặc biệt có ý nghĩa" — đạo diễn đã "trình bày chính xác quan niệm nhân sinh và quan niệm sinh mệnh mà tiểu thuyết bàn tới".

Cầm điện thoại như cầm giấy bút

Toàn bộ phim được quay bằng điện thoại vivo X200 Ultra. Đạo diễn Tiêu Trạch Vũ nói về trải nghiệm này:

“Sáng tác bằng điện thoại với tôi là một điều rất khác. Khi tôi cầm điện thoại lên quay, tôi như đang cầm giấy bút, có thể trải ra câu chuyện hình ảnh của riêng mình một cách thoải mái.”

— Tiêu Trạch Vũ, đạo diễn 《寂坟》

Câu ví von ấy không phải sáo ngữ quảng cáo. Nó chỉ ra điều thực sự thay đổi khi thiết bị quay trở nên nhỏ và rẻ: không phải chất lượng hình ảnh, mà là ngưỡng do dự. Một ê-kíp cầm máy quay chuyên nghiệp phải cân nhắc từng cú máy vì chi phí; một người cầm điện thoại có thể thử, xóa, thử lại — đúng như viết nháp.

Đây là năm thứ ba liên tiếp kể từ 2024 một tác phẩm quay bằng máy vivo giành giải Siêu phim ngắn của năm.

Ba giải còn lại

• Hạng mục: Siêu phim ngắn của năm — Tác phẩm: 《寂坟》 Tịch phần — Đạo diễn: Tiêu Trạch Vũ (肖泽宇 / Xiao Zeyu)
• Hạng mục: Giải sáng tác điện thoại vivo — Tác phẩm: 《千百条河流》 Thiên bách điều hà lưu — Đạo diễn: Khổng Nhược Sâm (孔若琛 / Kong Ruochen)
• Hạng mục: Giải thưởng lớn của BGK — Tác phẩm: 《昨日清艾司遗忘素口服片》 — Đạo diễn: Vương Thư Mâu (王书矛 / Wang Shumao)
• Hạng mục: Giải khám phá hình ảnh — Tác phẩm: 《那》 Na — Đạo diễn: Diêm Mỹ Trúc (阎美竹 / Yan Meizhu)

Ban giám khảo hạng mục này gồm năm người thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau: người dẫn chương trình Trần Lỗ Dự (陈鲁豫 / Chen Luyu), nhà quay phim Đỗ Kiệt (杜杰 / Du Jie), ca sĩ kiêm diễn viên Hàn Canh (韩庚 / Han Geng), nữ diễn viên Mã Y Lợi (马伊琍 / Ma Yili) và đạo diễn Nhiêu Hiểu Chí (饶晓志 / Rao Xiaozhi).

Con số phía sau

Theo Yết Dương Nhật báo, 《寂坟》 vượt lên từ 1.698 tác phẩm gửi dự thi để vào nhóm 20 phim lọt vòng cuối, rồi thắng giải cao nhất. Lực lượng sáng tác của hạng mục năm nay chủ yếu là thế hệ Z từ 20 đến 29 tuổi, thể loại trải rộng từ phi hư cấu, nhân văn, hoạt hình đến thực nghiệm — ban tổ chức mô tả là "hàng loạt thử nghiệm tiên phong vừa có biểu đạt sáng tác vừa có đổi mới về phương tiện".

Năm 2026 cũng đánh dấu bảy năm vivo hợp tác với FIRST mở ra hạng mục thi siêu phim ngắn — hạng mục thi đầu tiên thuộc dạng này ở Trung Quốc, khởi động từ năm 2020.

Ngày 24/7, một ngày sau lễ trao giải, 《寂坟》 tham gia buổi chiếu chung các tác phẩm lọt vòng cuối tại Tây Ninh, đồng thời góp mặt trong hoạt động lưu diễn phim ngắn tiếng Mân Nam năm 2026 tại Hạ Môn — nơi bộ phim, theo tường thuật, "thu về không ít sự đồng cảm từ khán giả".

Câu hỏi thường gặp